Capacity

Định nghĩa (Definition)

Capacity (Năng lực sản xuất/Công suất) là lượng đầu ra tối đa mà một quy trình có thể sản xuất trong một khoảng thời gian nhất định, trong điều kiện hoạt động bình thường.

Giải thích chi tiết (Detailed Explanation)

Ba khái niệm năng lực:

1. Design Capacity (Công suất thiết kế)

• Sản lượng tối đa lý thuyết trong điều kiện lý tưởng
• Ví dụ: Nhà máy thiết kế sản xuất 1000 áo/ngày (chạy 24/24, không dừng)

2. Effective Capacity (Công suất hiệu dụng)

• Sản lượng tối đa thực tế có thể đạt khi tính đến bảo trì, nghỉ ngơi, setup
• Luôn nhỏ hơn Design Capacity
• Ví dụ: Tính đến bảo trì 2h/ngày, nghỉ trưa, setup → 750 áo/ngày

3. Actual Output (Sản lượng thực tế)

• Sản lượng thực sự sản xuất được
• Có thể thấp hơn Effective Capacity do máy hỏng, thiếu nguyên liệu, sản phẩm lỗi
• Ví dụ: Hôm nay máy hỏng 1h, 20 áo bị lỗi → thực tế chỉ 680 áo

Hai chỉ số đo lường:

Utilization (Hệ số sử dụng):

• So sánh sản lượng thực tế với công suất thiết kế
• Cho biết “dùng bao nhiêu % năng lực tối đa?”

Efficiency (Hiệu suất):

• So sánh sản lượng thực tế với công suất hiệu dụng
• Cho biết “hoạt động tốt đến đâu so với mức có thể đạt?”

Chiến lược năng lực:

• Capacity Lead Strategy: Mở rộng năng lực TRƯỚC khi nhu cầu tăng → rủi ro dư thừa
• Capacity Lag Strategy: Mở rộng SAU khi nhu cầu đã tăng → rủi ro mất khách
• Capacity Match Strategy: Mở rộng từ từ theo nhu cầu → cân bằng

Liên quan đến quy mô:

• Mở rộng quá mức → Diseconomies of Scale
• Mở rộng hợp lý → Economies of Scale

Ví dụ thực tế (Real-world Example)

Nhà hàng lẩu:

• Design Capacity: 100 bàn × 3 lượt/ngày = 300 lượt khách/ngày
• Effective Capacity: Tính thực tế (giờ vắng, dọn bàn, nghỉ lễ) = 200 lượt/ngày
• Actual Output: Hôm nay chỉ phục vụ 150 lượt (trời nóng, ít khách ăn lẩu)
• Utilization = 150/300 = 50%
• Efficiency = 150/200 = 75%

Mối liên hệ (Relationships)

• Liên quan đến: Bottleneck (giới hạn năng lực), Theory of Constraints (TOC)
• Ảnh hưởng bởi: Economies of Scale, Diseconomies of Scale
• Hỗ trợ quyết định: Operations Strategy, Forecasting
• Kế hoạch: Sales and Operations Planning (S&OP)
• Cải tiến qua: Lean Systems, Continuous Improvement
• Thuộc chương: Chapter 6 — Capacity Planning

Công thức (Formula)

Utilization (Hệ số sử dụng): $Utilization=\frac{ActualOutput}{DesignCapacity}\times 100\%$

Efficiency (Hiệu suất): $Efficiency=\frac{ActualOutput}{EffectiveCapacity}\times 100\%$

Ví dụ:

• Design Capacity = 1000 đơn vị/tuần
• Effective Capacity = 800 đơn vị/tuần
• Actual Output = 720 đơn vị/tuần
• Utilization = 720/1000 = 72%
• Efficiency = 720/800 = 90%