Jidoka
Định nghĩa (Definition)
Jidoka (自働化 - Tự động hóa có tính người) là nguyên tắc dừng máy tự động khi phát hiện lỗi, cho phép phát hiện và xử lý vấn đề ngay tại nguồn.
Giải thích (Explanation)
Jidoka = “Automation with a human touch” (tự động hóa có trí tuệ con người).
Nguyên tắc cốt lõi:
- Phát hiện bất thường — máy hoặc người nhận ra lỗi
- Dừng lại ngay — không để lỗi lan sang công đoạn tiếp theo
- Khắc phục tạm thời — sửa lỗi, khôi phục sản xuất
- Tìm nguyên nhân gốc — áp dụng 5 Whys để ngăn tái phát
Jidoka là 1 trong 2 trụ cột của Toyota Production System (trụ cột kia là Just-in-Time (JIT)).
Công cụ liên quan: Andon (đèn tín hiệu cảnh báo), Poka-yoke (thiết kế chống sai lỗi).
Mối liên hệ (Relationships)
- Trụ cột của: Toyota Production System
- Kết hợp với: Just-in-Time (JIT)
- Triết lý: Lean Systems, Quality, Kaizen
- Công cụ: Statistical Process Control (SPC), Total Quality Management (TQM)